Achados papiráceos, Lírica grega, Poema dos Irmáns

Felices (ricos) grazas a Zeus

2CAF.tmp

τῶν κε βόλληται βαϲίλευϲ Ὀλύμπω
δαίμον’ ἐκ πόνων ἐπάρ{η}`ω΄γον ἤδη
περτρόπην, κῆνοι μ̣άκαρεϲ πέλονται
καὶ πολύολβοι.

13-16

Daqueles desexa o rei do Olimpo
unha divindade protectora ante os seus sufrimentos para que logo
os salve, e chegen a ser felices
e moi afortunados.

τῶν é un artigo en forma de xenitivo plural en función de pronome relativo (que aparece con frecuencia en Safo). Resulta un elemento dificil de encaixar na tradución nesta complexa construción.

Βόλληται é a forma que en ático coñecemos como βούληται.

Ὀλύμπω é un xenitivo que en ático sería Ὀλύμπου. O ‘rei do Olimpo’ é Zeus en paralelo á ‘raíña Hera’ do v.6. No v.2 víramos que Zeus era citado directamente, mais aquí Safo emprega unha paráfrase servíndose da xenealoxía cósmica. A divindade protectora da que se fala no v.14 pode ser (como sinala Manon Brouillet) Hermes, por comparación coa Ilíada. Obbink limítase a dicir que non consta a terceira divindade da tríada de Lesbos e que podería tratarse desta se ben admite que Hermes aparece frecuentemente como un deus protector ou como escolta.

ἐκ πόνων, é dicir, sufrimentos como os que pode padecer Cáraxo durante a súa viaxe por mar.

No canto de ἐπάρ{η}`ω΄γον (onde a -η- non foi eliminada e Obbink supón que podía ser unha variante máis que un erro), M.L. West propón ἐπ’ ἄρηον (‘levar a súa fortuna a mellor’).

O infinitivo en -ην, no canto da forma -ειν, en περτρόπην. E κῆνοι por ἐκεῖνοι fai referencia a aqueles aos que Zeus ofrece unha divindade que os coide (v.13).

Christopher Pelling para o TLS;

Sometimes a heavenly helper comes, if that’s
The way Zeus wills, and guides a person round
To safety; and then blessedness and wealth
Becomes one’s lot

E despois Dirk Obbink, que escribía o artigo no que se incluía esa tradución anterior de Christopher Pelling, publica esta outra (similar pero con algunha variación significativa) no número 189 de ZPE;

Of whomever the King of Olympus wishes
a divinity as helper now to turn them
from troubles, those men become happy
and richly blessed.

Obbink conserva na súa tradución o xenitivo posesivo (de δαίμον’…ἐπάρωγον) que é como el entende o τῶν co que comeza o v.13 e que é recollido no v.15 de novo. Explica que enlaza dúas sentencias (‘gnomai’) que son a dos vv.11-12 e a dos vv.13-16 e que ademais esta natureza de elemento cohesivo vai unida á de simple posesivo de δαίμον(α).

Esta é a tradución de Tim Whitmarsh;

They whose fortune the king of Olympus wishes
Now to turn from trouble
to [ … ] are blessed
and lucky beyond compare.

Na portuguesa de Sofía Carvalho e Miguel Sena é salientable a tradución do final da sentencia que chega ao punto máis elevado no coñecido como ‘makarismos’. Non se recolle o significado material de ‘πολύολβοι’, senón que se empregan dous adxectivos que fan referencia á fortuna como sorte ou felicidade, ‘felizes e abençoados’ (‘benditos’, ‘richly blessed’ en Obbink, que encaixaría co ‘blessedness’ de Christohper Pelling e o ‘blessed’ de Tim Whitmarsh e Diane J. Rayor e Andrè Lardinois, aínda que estas últimas traducións recollan así, curiosamente, ‘μάκαρες’). Estas diferenzas son posibles polo feito de que ‘πολύολβοι’ é un adxectivo que describe á persoa que ten ‘boa fortuna’ e fai referencia ao benestar tanto material como espiritual.

Aqueles a quem o Rei do Olimpo envia
Um deus padroeiro que os ajude
Nos tempos difíceis são felizes
E abençoados.

E a de Luis M. Macía;

Esos de quien quiera el rey del Olimpo
que a su lado un demon de todos los males
al punto libere, felices son ellos
y muy afortunados.

Marco Antonio Santamaría;

A quienes quiera el rey del Olimpo
una deidad protectora de sus penas
encauzar, esos son dichosos
y muy felices.

Franco Ferrari;

Coloro a cui il sovrano d’Olimpo voglia
mandare un demone che infine li protegga
dalle traversie, quelli diventano felici
e molto prosperi.

E a de Manon Brouillet;

Ceux à qui le souverain de l’Olympe veut
faire venir un dieu pour les protéger des peines,
ceux-là sont bienheureux
et très fortunés.

Para rematar, a tradución que vimos engadindo nas entradas estes últimos días de Diane J. Rayor e Andrè Lardinois;

Whenever the king of Olympos wishes
a helpful god to turn people away
from troubles, the are blessed
and full of good fortune.

Anuncios
Estándar

One thought on “Felices (ricos) grazas a Zeus

  1. Pingback: Referencias divinas | cantaoutravez

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s